Eylül ayının gelmesi ve okul zilinin çalmasıyla birlikte Türkiye genelinde yüz binlerce evde tatlı bir heyecan yerini yoğun bir sınav kaygısına bıraktı. Hem LGS maratonuna ilk defa adım atan 8. sınıf öğrencileri hem de YKS (TYT-AYT) kulvarında ter döken 12. sınıf ve mezun grupları için YKS ve LGS hazırlığı resmi olarak başladı. Okul dersleri, kurslar, özel dersler ve deneme sınavlarının aynı anda hayatımıza girdiği bu dönemde, maalesef kulaktan dolma bilgilerle sürdürülen bir dizin “doğru bilinen yanlış” sınav yönetimi sürecine büyük zararlar vermektedir.
Sene başında yapılan stratejik hatalar; kasım ve aralık aylarında ciddi akademik tükenmişliklere ve deneme netlerinde kilitlenmelere sebep olmaktadır. Bir uzman eğitim ve öğrenci koçu olarak bu yazımda, okul açılırken sınav hazırlığı sürecinde sıklıkla karşılaştığımız 5 büyük efsaneyi ve bu efsanelerin arkasındaki bilimsel pedagojik gerçekleri ele alacağım.
1. Efsane: “Okul Dersleri Sınava Katkı Sağlamaz, Sadece Test Çözülmelidir”
Sene başında hem YKS hem de LGS öğrencilerinde gördüğümüz en yaygın yaklaşım, okul derslerini küçümseme eğilimidir. Birçok öğrenci, “Ben zaten kursa gidiyorum, okulda zaman kaybediyorum” düşüncesiyle okul saatlerini pasif geçirmektedir. Doğru kurgulanmış bir hazırlık senesi için bu son derece hatalı bir bakış açısıdır.
Gerçek:
MEB ve ÖSYM’nin son yıllardaki soru hazırlama konseptleri incelendiğinde; soruların doğrudan müfredat kazanımları odaklı olduğu açıkça görülür. Verimli bir hazırlık çalışması yaparken okuldaki dersi aktif dinlemek, öğrenme psikolojisindeki zihinsel kodlama sürecini doğrudan okulda tamamlamayı sağlar. Okul dersini verimli geçiren bir öğrenci, eve geldiğinde konuyu sıfırdan öğrenmek yerine doğrudan pekiştirme aşamasına geçer. Başarılı bir sınav hazırlığı için okul ve sınav çalışmasını birbirini tamamlayan iki çark olarak kurgulamak gerekir. Bilinçli bir YKS ve LGS hazırlığı yürüten öğrenciler, okulu bir yük değil öğrenmenin ana merkezi olarak görürler.
2. Efsane: “Sene Başında Günlük 400-500 Soru Çözülmeden Başarı Gelmez”
Eylül ayı itibarıyla abartılı soru sayılarına özenen öğrenciler, kendilerini zihinsel kapasitelerinin çok üzerinde bir tempoya zorlarlar. Birçok veli de çözülen test sayısını başarının tek ölçütü kabul ederek YKS ve LGS hazırlığı yapan çocuğuna soru sayısı baskısı yapar.
Gerçek:
Sınav hazırlığı 9 ay sürecek bir tempo maratonudur. Eylül ayında günlük 500 soru çözerek başlayan bir öğrenci, henüz kasım ara tatili gelmeden tükenmişlik sendromuna girer. Plansız yürütülen bir sınav maratonu er ya da geç zihinsel yorgunluğa yol açar. Niteliğe odaklanmayan sorular yüzeysel bir öğrenme yaratır. Disiplinli bir YKS ve LGS hazırlığı sürecinde asıl olan nicelik değil, niteliktir. Doğru çözülen 50 sorudansa; yanlış yapılan 10 sorunun derinlemesine analiz edilmesi eksikleri kapatan tek yöntemdir. Profesyonel bir YKS ve LGS hazırlığı kademeli olarak artan ve sürdürülebilir bir tempo gerektirir. Süreç odaklı bir YKS ve LGS hazırlığı yapan adaylar, uzun vadede her zaman öne geçer.
3. Efsane: “Görsel ve İşitsel Fark Etmez; Herkes Aynı Programı Uygulayabilir”
Okulların açılmasıyla birlikte internette derece yapmış öğrencilerin hazırladığı matbu şablon listeler elden ele dolaşmaya başlar. Her öğrencinin aynı şablona uyması beklenir. Ancak tek tipten oluşan bir YKS ve LGS hazırlığı bireysel potansiyeli sınırlar.
Gerçek:
Her insanın nörolojik yapısı ve odaklanma eşiği bir parmak izi kadar özgündür. Bilişsel koçlukta vurguladığımız gibi, kinestetik bir öğrenciye saatlerce masada oturup not okutmak fayda sağlamaz. Kaliteli bir YKS ve LGS hazırlığı tamamen kişiselleştirilmek zorundadır. Öğrencinin algı stili analiz edilmeden yapılan çalışma planlaması, kısa sürede terk edilmeye mahkûm bir kopyala-yapıştır modelidir. Bireysel haritaya göre şekillenen YKS ve LGS hazırlığı, öğrencinin ders başındaki verimini doğrudan artırır. Başarıya ulaşan bir YKS ve LGS hazırlığı, öğrencinin kendi zihinsel ritmini keşfetmesiyle mümkündür.
4. Efsane: “Sosyal Hayat, Spor ve Hobiler Sınav Senesinde Sıfırlanmalıdır”
Veli görüşmelerimizde en çok duyduğumuz cümlelerden biri, tüm hobilerin kestirildiğidir. Sınav senesini sosyal hayattan izole bir dönem olarak görmek, YKS ve LGS hazırlığı sürecindeki en köklü yanlışlardan biridir.
Gerçek:
İnsan beyni sürekli baskı altında kaldığında aşırı miktar kortizol salgılar. Uzun süre yüksek strese maruz kalan bir zihnin odaklanma merkezi işlevini yitirmeye başlar. Yanlış kurgulanan bir çalışma temposu kaygı seviyesini tavan yaptırır. Okul sezonu başlarken kurguladığımız YKS ve LGS hazırlığı sisteminde, kaliteli mola kavramlarını stratejik olarak yerleştiririz. Spor yapan ve zihnini boşaltan bir öğrencinin verimi, 8 saat aralıksız masada oturan öğrenciden katbekat yüksektir. Dengeli yürütülen YKS ve LGS hazırlığı, öğrencinin psikolojik dayanıklılığını korur. Sürdürülebilir bir YKS ve LGS hazırlığı, öğrencinin deşarj olabileceği alanları korumasını gerektirir.
5. Efsane: “Ne Kadar Çok Yayın Çözülürse O Kadar Net Artar”
Sene başında kitap alışverişine çıkan veliler ve öğrenciler masanın üzerine onlarca bitirilmeyi bekleyen kaynak yığarlar. Kontrolsüz kaynak seçimi, YKS ve LGS hazırlığı yapan öğrenicide karmaşaya yol açar.
Gerçek:
Bir öğrencinin seviyesinin çok üzerinde kaynaklarla çalışmaya zorlanması motivasyonuna büyük darbe vurur. Temel düzeydeki bir öğrenciye zor seviye kitaplar vermek öğrenilmiş çaresizlik yaratır. Doğru yürütülen bir YKS ve LGS hazırlığı kurgulanırken kaynak seçimi, öğrencinin seviyesine göre kademeli olarak planlanmalıdır. Seviyeye uygun sınav hazırlık kaynakları kullanmak özgüveni destekler. 10 farklı yayını yarım çözmek yerine, seviyeye uygun 2 ana kaynağı hakkıyla bitirmek en doğru yöntemdir. Stratejik bir kaynak yönetimi, nicelikten ziyade doğru materyal kullanımını esas alır.
Sonuç: Sene Başı Maratonunu Doğru Stratejiyle Yönetin
Okul zillerinin çaldığı bu ilk haftalarda unutulmamalıdır ki; bilinçli bir hazırlık bir tesadüf işi değildir. Başarılı bir YKS ve LGS hazırlığı; öğrencinin kendi zihinsel haritasını tanıması, okul ile bireysel çalışma arasındaki dengeyi kurabilmesi ve duygu-stres yönetimini yapabilmesiyle mümkündür.
Efsanelerle hareket etmek yerine bilimsel verilere odaklanan bir sınav hazırlığı yürütmek en güvenli limandır. Tüm öğrencilerimize ve velilerimize başarılı bir eğitim-öğretim yılı diliyorum.
